Tijdens een, reguliere, uitleg van een taaloefening, gebruikt zijn juf in haar uitleg het woord zelden. Mustafa kijkt bedenkelijk, kijkt rond en besluit zijn vinger omhoog te steken.
“Juf, wat is dat. Zelden ???”
Haar uitleg stelt hem gerust.
Aan het einde van de morgen blijkt waarom.
“Jongens, ik ga de laatste tien minuten nog even voorlezen. Dus …. stil zijn!”
Mustafa buigt zich naar voren en zegt, duidelijk hoorbaar tegen een tafelgenoot, legendarische woorden.
“Ze gaat voorlezen, echt. Dat doet ze …. zelden. Echt wel”.
Kijk, dat is nu eens een gratis context, een vrij gebruiksmoment.

Schitterend…

Jos Boerema

Dat is mijn wens voor het nieuwe jaar.

2012. Alweer … !!

Een meta-analyse van 33 internationale voorleesonderzoeken wijst uit dat 0- tot 6-jarige kinderen die worden voorgelezen, vaardiger lezers worden dan leeftijdsgenootjes die niet zijn voorgelezen.

Voorlezen blijkt 8% van de verschillen in de groei van woordenschat, ontluikende geletterdheid en beginnende leesvaardigheid te kunnen verklaren.

Het maakt niet uit of kinderen uit milieus met een lage, gemiddelde of hoge economische status komen – de positieve invloed van voorlezen geldt in dezelfde mate. Wel wordt het effect minder krachtig naarmate kinderen ouder worden. Ze hebben vooral voor de eerste jaren van het taal- en leesonderwijs baat bij voorlezen. De onderzoeken van Bus (1994) en Mol (2010) laten dit effect onomstotelijk zien.

Mooi. De bal is nu aan scholen, leerkrachten, begeleiders, buren, vrienden.

Naast de beschreven cognitieve effecten heeft het voorlezen, samen lezen natuurlijk ook een sociaal aspect. 1 op 1, samen doen, samen beleven, lachen, nadenken.

Dit zou ik ieder kind gunnen.

Jos Boerema

Maar wat betekent dit nu precies?
Of zijn het slechts losse flodders, mooie mediatermen van iets wat niet zo heel erg belangrijk is.
En … en.
Leerkrachten zullen dit moeten weten. Of, logischer, als ze dit weten, hier naar handelen.
Andere vragen, andere instructie, andere verwerking, andere terugkoppeling, andere verbindingen.
Minder taalvaardig is het teken om meer taal te geven.
Aan de andere kant, hoe logisch ook, het verschil zal niet tot een tweedeling moeten leiden.
In de les, in de klas.
Gezamenlijke activiteiten geven voor leerlingen met een achterstand een gigantische proeftuin van taal. Gratis, voor niets.

Jos Boerema

Ik moest erg denken aan een leesproject dat ik ooit begeleide in het voortgezet praktijkonderwijs.
De leerlingen, pubers, vonden lezen niets. Bagger. Onzin.
Sterker nog: het enige goede boek voor deze kinderen was … geen-boek.
Tot ze erachter kwamen dat het behalen van een bromfietscertificaat alleen kon, na het behalen van een examen.
Een examen met vragen.
Een examen met een lesboek.
Een lesboek met verhalen.
Eigenlijk een leesboek.

Natuurlijk heeft het hebben van een boek, het willen lezen van een boek, niet alleen te maken met het ontlenen van nut. Winstbejag. Voordeel.
Toch, toch, toch ….

Jos Boerema

Bij het lezen van deze onzin word ik wel een beetje stil.
Een vergelijk tussen appels en peren, walnoten en eikels.
Onzin.
Scholen hebben veel overeenkomsten maar evenveel verschillen.
En dit is lang niet altijd te vatten in cijfers, beoordelingen.
Daarbij lijkt het me dat deze lijst gaat werken als bezuiniging.
Zwakke scholen (op de ranglijst) krijgen minder geld.
En goede evenveel.

De druk is hoog in het onderwijs.
Iedereen heeft bemoeienis met iedereen.
Inspectie, besturen, ouders, leerkrachten.
Het lijkt wel een beetje op het eigen nest bevuilen.

Het toppunt is echter wel de opmerking van een coördinator van een ouderenplatform (??).
Wie is de superjuf?
Bij welke juf zou iedere leerling eens een jaar in de klas moeten zitten?
Ooit weleens een dag in een Rolls Royce gereden? En daarna weer terug in de oude vertrouwde Opel.
Waanzin.

Jos Boerema

Terug naar Over ons

Buiten het gegeven dat ik ook niet zo heel goed weet waarom blaadjes van de bomen vallen, dit is voor mij meer een feit, is het weer een tik op de neus van de leerkracht.
Immers: het lezen en rekenen is ook al onder de maat.
Soms hebben cijfers als deze een signaalfunctie.
Ik denk dat te weinig tijd voor biologie het gevolg is van … een overvolle onderwijsagenda.
Je kunt ook teveel willen.
Immers 14 vakken in krap aan 25 uur, allemaal even belangrijk en urgent. Ga er maar aan staan.

Aan de andere kant geeft het wel te denken dat er te weinig kennis is van de betreffende kerndoelen.
Laat staan begrip.
Daarom het pleidooi om biologie te verbinden.
Verbinden met spelling, rekenen, technisch en begrijpend lezen, aardrijkskunde, geschiedenis, woordenschat. Door het verbinden krijgt biologie als het ware een mooi leerpodium, waar de inhoud te gebruiken is om te binden aan genoemde vakken.
Tijd voor tijd dus.

Ik ben benieuwd naar het volgende alarmerende bericht …

Jos Boerema

Naast de Kinderboekenweekkrant is er ook een digitale les die u kunt gebruiken in uw klas.

Moet er echt wel zoveel?
Gisteren bracht ik mijn zoon naar school.
Groep 3.
“Wil jij mijn tafeltje ook even zien? En mijn leesboekje?”
Zijn juf keek het lachend aan.
“Schitterende methode, we hebben alles wat er bij hoort aangeschaft”

Eigenlijk is er niet zo heel veel aan de hand.
In ieder geval, er is niet veel anders.
Methoden zijn heilig. Wat deze zegt, bepaald het ritme.
Wat zou het mooi zijn geweest als de juf de nadruk had gelegd op: leerkrachthandelen, instructies, organisatie, werkvormen, theoretische achtergronden, verbindingen, tussendoelen, leerlijnen.
Nee, de methode is schitterend….

Gelukkig gingen deze gedachten aan het kleine manneke voorbij.
Hij was er trots op.
Een eigen boek, een schone tafel, een nieuw etui, geslepen potloden.
En eigenlijk is dit waar het om draait.
Gelukkig maar ….

Jos Boerema